قسمتى از شاهنامه شرح دلاورى اين پهلوانان ايران مىباشد ، تا آنجا كه درباره رستم پهلوان بزرگ ايران زمين ( پهلوان شاعر بزرگ ايرانى فردوسى طوسى ) صفحات زيادى از شاهنامه را گرفته و تاج و تخت كيانى در اثر مجاهدات اين پهلوان دلير محفوظ مانده است . آنگاه به تقليد فردوسى ديگران نيز رستم‌نامه بنظم درآورده‌اند و به‌مانند رستم پهلوان بزرگ پهلوانان ديگرى را وصف كرده‌اند . توصيف موضوع پهلوانى ايرانيان باستان را به اين مختصر نمىتوان قناعت كرد ، بلكه بايد حد اقل شاهنامه يا آن قسمت كه مربوط به رستم و شجاعت‌هاى وى است خوب خواند و شاهكارهاى اين پهلوان بزرگ و يا به‌طور كلى پهلوانى ايرانيان را درك كرد . ايرانيان در باب ورزش منتهاى جد را معمول مىداشتند و اطفال خود را از كوچكى به ورزش و همچنين تحمل سختيها وامىداشتند و در جميع كتب و افسانه‌هاى قديم تاريخ ايرانيان از دليرى و پهلوانى آنان صحبت شده كه اگر بخواهيم به شرح آن بپردازيم مطلب طولانى شود . بهترين منبع براى درك اين مطلب شاهنامه فردوسى است . در كتب مذهبى ايرانيان آمده است كه زرتشت از پروردگار براى پيروان خود ثبات قدم و شنوائى گوشها و نيروى بازوان و چشمان بينا و صحت مزاج درخواست كرد . فرشته مظهر قدرت و نيرو و صلح و جنگ بهرام بوده است و ايرانيان چنين معتقد بودند ، هرگاه اين فرشته از فردى خشنود باشد تن وى سالم و او زورمند است ، يا آنكه هركس تن زورمند و جسمى سالم داشته باشد بهرام از او راضى است . در يسنا آمده است كه : " فروهر مردان نيك و دليران و نيرومندان و مردم چالاك را پيوسته مىستوده است " .